Tekst: Marieke Dekkers
Marieke Dekkers is strategisch communicatieadviseur bij het Nationaal Archief
De nieuwe Archiefwet komt eraan! De herziene versie speelt beter in op de huidige tijd waarin het merendeel van informatie digitaal gecreëerd wordt. Het benadrukt dat overheidsorganisaties vanaf het ontstaan van (digitale) informatie moeten zorgen voor goede archivering. En om de informatie die vernietigd moet worden ook tijdig te vernietigen. Duurzame toegankelijkheid van informatie staat daarbij centraal. Een belangrijke opgave voor informatieprofessionals dus. Maar waar begin je? Het Nationaal Archief heeft daarvoor een hulpmiddel ontwikkeld: het DUTO-raamwerk. Dit jaar voeren ze campagne om duurzame toegankelijkheid en het raamwerk bij informatieprofessionals onder de aandacht te brengen. En organisaties te helpen bij het zetten van de eerste stappen richting duurzame toegankelijkheid.
De vernieuwde Archiefwet is in voorbereiding. De streefdatum voor de inwerkingtreding is 1 januari 2027. In de nieuwe wet is de term duurzame toegankelijkheid van overheidsinformatie expliciet opgenomen. Overheidsinformatie moet voor iedereen die er recht op heeft duurzaam toegankelijk zijn. Dat betekent dat informatie vindbaar, beschikbaar, leesbaar, interpreteerbaar, betrouwbaar moet zijn, zo lang als nodig. Dat geldt voor alle overheidsinformatie. E-mails, notities, websites, meetgegevens vallen er bijvoorbeeld ook onder.
De vraag is niet of het moet. De vraag is: hoe pak je het aan in jouw organisatie, in deze tijd met oeverloze digitale informatiestromen? Aan de bak dus. Maar waar begin je?
Op weg
Het Nationaal Archief ziet het als zijn taak om te zorgen dat overheidsinformatie voor burgers toegankelijk is en blijft, nu en in de verre toekomst. Als expertisecentrum duurzame toegankelijkheid zet het Nationaal Archief dan ook zijn kennis en ervaring in om de informatiehuishouding bij overheidsorganisaties te verbeteren. Om overheden te helpen hun informatie duurzaam toegankelijk te maken, is het DUTO-raamwerk ontwikkeld. Dit is een praktisch hulpmiddel om nog beter de passende maatregelen te bepalen waarmee je overheidsinformatie duurzaam toegankelijk kunt maken. En zo archiveren by design in de praktijk te brengen. Archiveren by design betekent dat duurzame toegankelijkheid al in de ontwerpfase van een informatiesysteem wordt meegenomen. Maar het DUTO-raamwerk kan ook toegepast worden om bestaande informatiesystemen te toetsen of aan te passen. Wanneer je het raamwerk consequent toepast, is je overheidsinformatie duurzaam toegankelijk.
Het raamwerk bestaat uit een inleiding met het wat en waarom, gevolgd door een ontwerpstelsel voor de concrete inrichting van duurzame toegankelijkheid binnen informatiesystemen. Het bevat ook randvoorwaarden en functionele modeleisen.
*Dit is het eerste deel van een artikel uit Od 51: Papier. Verder lezen? Meld je dan hier aan voor een abonnement of vraag een gratis presentexemplaar op.