Op maandag 14 september 2026 organiseert de KNVI een online sessie over ethiek, stakeholder-inclusie en de ontwikkeling van betere AI-systemen.
Ethiek speelt een steeds belangrijkere rol bij de ontwikkeling van AI en algoritmes. Onderzoek laat zien dat systemen die vooral vanuit een technisch perspectief worden ontworpen, risico lopen op bias, contextverlies en beperkte toepasbaarheid in de praktijk. Wanneer de perspectieven van gebruikers, burgers en domeinexperts ontbreken, ontstaan blinde vlekken. Die kunnen leiden tot onbegrip, uitsluiting of discriminatie.
Een belangrijk inzicht is dat kwaliteitsverbetering niet pas achteraf ontstaat, bijvoorbeeld via slimme prompting of correcties, maar vooral door de AI zelf beter te ontwikkelen. Daarvoor bestaan inmiddels gevalideerde methoden om stakeholderperspectieven systematisch te betrekken bij de ontwikkeling en evaluatie van AI. Door data, modeloutput en prototypes te laten beoordelen door zorgvuldig geselecteerde stakeholders, neemt de kwaliteit toe en worden risico’s kleiner.
Traditionele benaderingen, zoals sentimentanalyse, kijken vaak vooral naar de oppervlaktelaag: positief, negatief of neutraal. Daarmee blijven onderliggende drijfveren buiten beeld. Door sentiment te combineren met motivatie – waarom iemand handelt – en emotie – hoe iets wordt beleefd – ontstaat een betrouwbaarder en rijker beeld. Voor informatieprofessionals betekent dit dat ethiek en techniek onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Het structureel betrekken van diverse perspectieven is geen extra stap, maar een randvoorwaarde voor betrouwbare, uitlegbare en maatschappelijk verantwoorde AI. Bovendien draagt het bij aan betere en robuustere informatiesystemen.
Online sessie
Tijdens de online sessie gaat Philippine Waisvisz in op theorie, praktijkvoorbeelden en recent onderzoek. Waisvisz is onderzoeker aan de Hogeschool Utrecht bij het Lectoraat Procesinnovatie & Informatiesystemen en werkt aan een promotieonderzoek over dit onderwerp. Als vervolg op deze sessie wordt een verdiepende bijeenkomst georganiseerd. Daarin wordt een doelgroep-in-de-loop-project gedemonstreerd en krijgen deelnemers de mogelijkheid om zelf te ervaren hoe stakeholder-inclusie bijdraagt aan betere AI. Deze verdiepende sessie kan bovendien een opstap vormen naar een gezamenlijk vervolgproject rond het verbeteren van AI voor contentmoderatie. Aanmelden via de website van de KNVI: https://ap.lc/LhPAT
*Dit is het eerste deel van een artikel uit Od 53: Kwaliteit van informatie. Verder lezen? Meld je dan hier aan voor een abonnement of vraag een gratis presentexemplaar op.
