Migiza Victoriashoop is redactielid Od
Overheden investeren volop in AI. Van chatbots om te ondersteunen bij het aanvragen van subsidies tot het automatisch analyseren van camerabeelden om afwijkend gedrag te detecteren. De mogelijkheden zijn eindeloos en de berichtgeving over pilots ook. Toegegeven, het zijn mooie toepassingen om de publiciteit mee te halen. Maar wat bij het presenteren van deze pilots vaak verdekt wordt verteld, is dat de informatie en data waar AI-modellen mee moeten werken vaak te wensen overlaten. De focus lijkt vooral te liggen op de spectaculaire techniek en wat je er allemaal mee kunt. Daarbij worden uitspraken gedaan als: wanneer mensen begrijpen hoe ze technologie kunnen inzetten, wordt de echte waarde zichtbaar. Wat mij betreft is dat maar een deel van het verhaal. Het succes van AI is onlosmakelijk verbonden met de staat van het informatiebeheer.
Laten we inzoomen op het gebruik van chatbots. Die worden veel ingezet door gemeenten om het voor inwoners makkelijker te maken antwoord te krijgen op hun vragen. Maar uit een artikel in iBestuur van maart 2026 blijkt dat bots slechts 10 procent van de vragen correct kunnen beantwoorden. De kwaliteit van de informatie die geraadpleegd kan worden speelt daarbij een belangrijke rol. Gemeentelijke websites, applicaties en documenten blijken vaak onvolledig of verouderd. Een typisch geval van garbage in, garbage out. Dat laat zien dat investeringen in fancy AI-tools gepaard moeten gaan met investeringen in de kwaliteit van de te beheren informatie. Naast kwaliteit komt er nog een aspect bij: versnippering. Data en informatie zijn verspreid over verschillende systemen, zoals DMS’en, SharePoint-omgevingen en vakapplicaties. De verwachting van AI is vaak dat het integraal antwoord geeft en alle relevante informatie meeneemt. In een gefragmenteerd informatielandschap moet AI dus in verschillende informatiesilo’s kunnen kijken en de samenhang tussen brokjes informatie goed voor ogen hebben. Denk aan de relatie tussen vergunningen, bezwaarprocedures en raadsbesluiten. Als informatie niet overal tegelijk wordt bijgewerkt, ontstaat bovendien tegenstrijdigheid. Dan liggen onvolledige analyses en onbetrouwbare antwoorden op de loer.
AI-enthousiastelingen zeggen vaak: dan moeten we zorgen dat data consistent, volledig, beter gestructureerd en in de juiste context geplaatst worden. Wacht even: volledig, gestructureerd, consistent, context? Dat is toch de corebusiness van informatiebeheer? De boodschap is duidelijk: laten we ons niet alleen verblinden door de belofte van AI. De echte waarde van AI wordt pas zichtbaar wanneer we investeren in de kwaliteit van informatiebeheer. Alleen als dat op orde is, kan AI haar belofte waarmaken. Migiza Victoriashoop is redactielid Od
*Deze prikkel verscheen in Od 53: Kwaliteit van informatie. Verder lezen? Meld je dan hier aan voor een abonnement of vraag een gratis presentexemplaar op.
