20 november 2013

Big data en quantified self

image for Big data en quantified self image

“Alles van waarde is weerloos” – Lucebert, 1974

“Alles van waarde is weerloos” – Lucebert, 1974

Neeltje Kuijpers
Neeltje Kuijpers
Foto: Ruud Jonkers Fotografie

Data is Latijn voor ‘gegevens’, in de zin van feiten. Voldongen, onomstotelijk en meetbaar. Tenminste, als je daar niet de filosofische bespiegeling van subjectiviteit op wil loslaten. We leven in een wereld die bestaat uit meer en meer data. We zijn steeds beter in staat om de aard van de dingen om ons heen feitelijk vast te leggen. Big data staat voor de vastlegging van steeds grotere hoeveelheden, supersnelle en zeer diverse data.

Meetbaar
Algemeen worden data beschouwd als beschrijving van iets dat kan worden gemeten, geanalyseerd en geordend.
Dataficatie wil zeggen het meetbaar maken van een verschijnsel, zodat het kan worden gerangschikt, geordend en geanalyseerd. Mensen hebben altijd de behoefte gehad om dingen meetbaar te maken. Denk aan het maken van landkaarten en het instellen van de klok. Maar met de huidige technologische ontwikkelingen wordt er ineens veel meer mogelijk. We kunnen ook niet-levende dingen meetbaar maken en met elkaar laten corresponderen of aansluiten op een social network. Dat wordt ook wel aangeduid als the internet of things. Nog even en we googelen onze schoenen als we die kwijt zijn. En abonneren ons op toiletpapier in plaats van steeds (en soms te laat) nieuwe te kopen in de winkel. Het product wordt het platform waarop je realtime communiceert.

We kunnen ook onszelf meetbaar maken en koppelen aan medische specialisten. Quantified self is een beweging van fitnessgoeroes, medische maniakken en IT-freaks die elk aspect van hun lichaam en leven meten om het beste uit zichzelf te halen. Op dit moment misschien nog een kleine groep, maar het is een kwestie van tijd tot de verzekeringsmaatschappijen hun dienstverlening gaan organiseren op basis van dit principe. Dat betekent dat we hele andere businessmodellen krijgen, gebaseerd op feiten in plaats van aannames.

EVRYTHNG is een bedrijf dat producten slim, simpel en sociaal maakt door ze te koppelen aan het internet. Zo kunnen merken direct met hun klanten ‘praten’ via het product. Een ander voorbeeld is Tictrack, een applicatie die al je activiteiten bijhoudt en er analyses op loslaat.

Een real-time wereld
Data zijn de atomen van onze tijd. Ze zijn in verschillende samenstellingen aaneengesloten en geven op die manier nieuwe betekenis aan de wereld. We hoeven ze alleen maar te identificeren, zichtbaar te maken en te gebruiken. Data zijn alleen nuttig als je er iets mee kan doen. Ze stellen ons in staat om onszelf te verbinden met de wereld om ons heen.

Google Glass is een draagbare computer die informatie geeft over wat je waarneemt. Zo heeft de bril een app voor gezichtsherkenning, waarmee de gebruiker real-time informatie krijgt over de persoon die voor hem staat.

Het interessante aan deze ontwikkelingen is dat de wereld een real-time wereld wordt. We hoeven geen metadata meer vast te leggen over het fenomeen, want we weten alles al van het fenomeen. We hoeven niet meer te weten waarom iets gebeurt, maar dat het gebeurt. We hoeven niet meer achteraf te reconstrueren, want we beschikken over actuele en accurate gegevens over álle gebeurtenissen (N=alles). Zelfs emoties kunnen worden vastgelegd en geanalyseerd, bijvoorbeeld via Twitter. Dit heeft grote gevolgen voor de wetenschap. Vroeger deden we aannames en die toetsten we met empirisch onderzoek of trendanalyses. Nu kunnen we alles meten en weten. Complexe relaties worden zonder problemen geïdentificeerd. Theorieën over hoe de wereld werkt (en hoe de klant denkt) zijn niet meer relevant. Er is geen limiet aan de hoeveelheid data die we kunnen verwerken en (her)gebruiken. De wereld bestaat in de kern uit data.

Watson is een supercomputer die een in spreektaal gestelde vraag interpreteert en na een zoektocht op het internet binnen enkele seconden een goed antwoord op de vraag geeft. De computer deed in 2011 mee aan Jeopardy, een Amerikaanse tv-quiz, en won overtuigend van zijn menselijke tegenstanders.

Data van waarde
Wat betekent dit alles voor de informatieprofessional? Ten eerste moeten we ons ernstig afvragen of onze huidige organisatie- en informatiestructuur nog wel past bij de big-databeweging. Het is aan ons om de organisatie onder de loep te nemen en onze eigen big data te identificeren. We moeten waarde toekennen aan data en bepalen wie er toegang tot krijgt. Zo nodig moeten we een nieuw businessmodel ontwerpen dat meer recht doet aan alle data van waarde. We hebben ons tot nu toe vooral beziggehouden met informatie van waarde. Maar waar het voorheen ging om een afgebakende dataset zoals een document, financiële informatie of persoonsgegevens, gaat het er in de wereld van big data om dat alle data van (potentiële) waarde zijn. Zelfs de meest ruwe en ongeordende gegevens kunnen een schat aan nieuwe inzichten opleveren. Dankzij datacenters kunnen we op grote schaal data opslaan. Het is onze taak om data te identificeren, verzamelen, beheren, en analyseren.
Het mooie is, we kunnen die data oneindig hergebruiken zonder dat de oorspronkelijke vorm verandert. We kunnen er dus op los gaan experimenteren. Nieuwe verbindingen aangaan en de wereld op zijn kop zetten. Een datarevolutie ontketenen! Wij zijn de wetenschappers van het datatijdperk. Dus informatieprofessionals, let’s data!

www.inter-wire.nl, Drs. Neeltje Kuijpers is freelance communicatiemanager en coach voor de iOverheid.


* De auteur heeft zich voor dit artikel gebaseerd op het boek Big Data van Viktor Mayer-Schonberger en Kenneth Neil Cukier (2013).