, 15 mei 2019

Het Leeuwardens informatiemodel als brug

image for Het Leeuwardens informatiemodel als brug image Boekbespreking

Natuurlijk zijn alle publicaties relevant, we starten de ‘vertaal-’ en duidingsopgave met enkele artikelen en zullen bezien hoeveel bijdragen we in het blad als boekrecensie zullen publiceren. Mogelijk heeft een lezer al een vertaling gemaakt of duiding verzorgt in de eigen organisatie van een fragment, de redactie houdt zich dan aanbevolen om dit ter publicatie aangeboden te krijgen.

Natuurlijk zijn alle publicaties relevant, we starten de ‘vertaal-’ en duidingsopgave met enkele artikelen en zullen bezien hoeveel bijdragen we in het blad als boekrecensie zullen publiceren. Mogelijk heeft een lezer al een vertaling gemaakt of duiding verzorgt in de eigen organisatie van een fragment, de redactie houdt zich dan aanbevolen om dit ter publicatie aangeboden te krijgen.

Het Leeuwardens informatiemodel oogt ‘ernstig simpel’. Het komt van de auteur Rienk Jonker en hij ontsluit vele publicaties op zijn labyrint, Informatiebeheer: met de ondertitel ‘niks nieuws onder de zon’. En dat is in vele gevallen ook zo. Veel aspecten van informatiebeheer zijn reeds bekend en daar wordt ook aan gewerkt. Het essay van Rienk Jonker is een theoretische verkenning waarin de begrippen en concepten uit de archiveringtheorie van Luciano Floridi verbonden worden. Het introduceert een informatiemodel en een nieuwe definitie van een informatieobject.

Op deze manier wordt een kader gegeven dat kan worden gebruikt door zowel de archiveringprofessionals als de gemeenschap, maar ook door disciplines zoals informatiefilosofie en informatietheorie.

Vertrekpunt
Een vertrekpunt is dat informatie over een object, een persoon, instelling of onderwerp gaat (Heinlein) en dat vormt de basis voor ‘toegang’ en ontsluiting van informatie. Actoren werken aan resultaten of zoals in het model ‘something’ wordt aangegeven: input-procesoutput gebruikt en levert ‘informatie’, vervat in een informatieobject.

Na een ‘dagelijks voorbeeld’ van een ‘tankbon’, volgt het Leeuwardens informatiemodel met de elementen: context, informatie(object) en activiteiten, die als drie-eenheid betekenisvolle informatie opleveren. Schematisch verbonden met ontvangen of verzonden ‘connectoren’/ verbindingselementen. De drie elementen worden verder uitgewerkt met tabellen met begrippen en de daarbij behorende eigenschappen. De tabellen zijn interessant voor een nadere beschouwing van de gangbare metadataschema’s. Waarop technisch drie ‘lagen’ worden onderscheiden, te weten: presentatie, transactie/proces en een opslagmedium/fixatie.

De uitwerking van het begrip ‘document’ komt los van de bekende A-4 vorm. Jonker legt in zijn essay een basis voor de nadere uitwerking van het begrip informatie-object, die ook voorkomen als samengestelde documenten en databases en nog veel meer. Het essay sluit af met het exchange-model, een communicatiemodel dat de archivaris aanspreekt, en een fit-gap analyse met het model van Floridi. Het essay is een aanrader voor informatieanalisten en functioneel beheerders van informatiesystemen. Deze archiefbijdrage slaat een brug waarover informatieprofessionals het gesprek met ICT-managers en architecten kunnen opbouwen. Het is naar mijn bescheiden mening een eenvoudigere basis voor een gesprek met kans op dialoog dan de vaak in isolement uitgewerkte metadataschema’s die we gewend zijn.


‘A perfect match? Connecting partners in the labyrinth of information’ in Archive in liquid times Jaarboek 17, ed. Frans Smit, Arnoud Glaudemans, Rienk Jonker, Stichting Archiefpublicaties 2017, 326 p. ISBN 9789071251450. Gratis te downloaden